Etiket okuma: gizli glutenin saklandığı 9 kelime

Çölyakla yaşamanın ilk haftalarında market alışverişi bir bulmacaya dönüşebilir. Glutenin adı her zaman “buğday” diye geçmez; bazen bir katkı maddesinin, bazen bir tahıl türünün arkasına saklanır.

İyi haber: Türk Gıda Kodeksi'ne göre gluten içeren tahıllar (buğday, arpa, çavdar, yulaf ve bunların türleri) içindekiler listesinde alerjen olarak vurgulanmak zorunda. Genellikle kalın harfle ya da farklı renkte yazılırlar. Yine de şu kelimeleri tanımak işini çok kolaylaştırır.

Gluten içeren 9 kelime

1. Malt, malt özütü, malt aroması: Genellikle arpadan yapılır. Kahvaltılık gevreklerde, bazı çikolatalarda ve içeceklerde sık görülür.
2. İrmik: Buğday irmiğidir. Helva, revani ve bazı hazır çorbalarda bulunur.
3. Bulgur ve firik: İkisi de buğdaydan yapılır.
4. Kuskus: Buğday irmiğinden üretilir.
5. Şehriye: Arpa şehriye de tel şehriye de buğday unundan yapılır.
6. Galeta unu: Kızarmış ekmektir; pane harçlarında, köftelerde ve dondurulmuş ürünlerde karşına çıkar.
7. Siyez, kavılca, spelt: Eski buğday türleridir. “Ata buğdayı” olmaları onları glutensiz yapmaz.
8. Seitan: Saf buğday glutenidir; vegan ürünlerde et yerine kullanılır.
9. Hidrolize buğday proteini: Hazır soslarda, çorbalarda ve et ürünlerinde bulunabilir.

Dikkat isteyen kelimeler

Bunlar her zaman gluten içermez ama kaynağına göre değişir:

• Yulaf: Üretimde buğdayla bulaşma çok sık. Yalnızca “glutensiz” etiketli yulafı seç.
• Nişasta, modifiye nişasta, dekstrin: Kaynağı buğdaysa etikette yazmalı. Kaynak belirtilmemişse üreticiye sor.
• Soya sosu: Çoğu buğdayla mayalanır.
• Baharat karışımları, bulyon tabletleri, hazır soslar: Topaklanmayı önlemek ya da kıvam vermek için un eklenebilir.

Endişe etmen gerekmeyenler

Adları korkutucu olsa da maltodekstrin, glukoz şurubu ve dekstroz buğdaydan elde edilse bile işlenirken gluten kalmadığı için glutensiz kabul edilir.

“Eser miktarda gluten içerebilir” ne demek?

Bu ifade, ürünün gluten içeren ürünlerle aynı tesiste üretildiği ve bulaşma riski olduğu anlamına gelir. Çölyak hastalarının bu ürünlerden uzak durması genellikle önerilir. Pakette “glutensiz” ibaresi ya da üstü çizili başak logosu varsa üründe gluten 20 mg/kg'ı geçemez.

Emin olamadığın bir içerik mi var? İçerik rehberinde arayabilir ya da forumda sorabilirsin.